 |
| Thành phố công nghệ cao Samsung Complex đã chính thức thành hình, với tổng vốn đầu tư 1,5 tỷ USD |
Vốn đầu tư đã nâng từ 670 triệu USD ban đầu lên 1,5 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu đã bứt phá ngoạn mục từ chỉ 245 triệu USD của năm đầu tiên đi vào hoạt động lên 12,72 tỷ USD của năm 2012.
Còn người lao động, con số hiện thời là 28.000 người. Một sự phát triển mà đến ngay cả “người của Samsung” cũng phải ngỡ ngàng. 4 năm, những bước chân dài và mạnh mẽ của người khổng lồ Samsung đã in đậm ở Việt Nam.
Bước chân người khổng lồ
Mọi chuyện có lẽ bắt đầu vào thời điểm khoảng tháng 10/2007, khi những đồn đoán về việc Tập đoàn Samsung, khi ấy cũng chưa có tốc độ phát triển nhanh như bây giờ, sẽ xây dựng một nhà máy sản xuất điện thoại di động (ĐTDĐ) ở Việt Nam xuất hiện trên các phương tiện truyền thông. Với người ngoài cuộc là như vậy, bởi tập đoàn này luôn muốn giữ bí mật đến phút cuối các kế hoạch đầu tư của mình. Còn với “người nhà”, như ông Nguyễn Văn Đạo, Phó tổng giám đốc Samsung Vina, năm 2007 là một năm vất vả ngược xuôi không sao kể xiết, để lo hoàn thiện thủ tục cho việc hình thành Công ty Samsung Electronics Việt Nam (SEV).Ngày 25/3/2008 là một ngày đặc biệt với SEV, bởi đó là ngày mà dự án này nhận giấy chứng nhận đầu tư để chỉ ít hôm sau đó, tháng 4/2008, chính thức khởi công xây dựng nhà máy.
Mặc dù tới tháng 10/2009, SEV mới tổ chức một lễ khánh thành long trọng, với sự có mặt của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, song trên thực tế, tháng 4 năm đó, tức là chỉ 1 năm sau khi khởi công, dây chuyền sản xuất ĐTDĐ đầu tiên của SEV đã đi vào hoạt động. Tháng 8/2009, thêm một xưởng ép và sơn vỏ điện thoại được vận hành. Và năm đầu tiên, công suất của SEV đạt 1,5 triệu sản phẩm/tháng, để đến cuối năm, đã xuất khẩu được 245 triệu USD - một con số mà ở vào thời điểm ấy, ít ai có thể tưởng tượng được.
Càng khó tưởng tượng hơn, khi những ngày đầu năm mới 2013, trao đổi với Báo Đầu tư, ông Shim Won Hwan, Tổng giám đốc Khu tổ hợp công nghệ Samsung (Samsung Complex) cho biết, tổng kim ngạch xuất khẩu của SEV trong năm 2012 đã đạt 12,72 tỷ USD, chiếm hơn 10% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Trong số này, riêng xuất khẩu ĐTDĐ là 12,6 tỷ USD, phần còn lại - 120 triệu USD - là kim ngạch xuất khẩu máy hút bụi. “Đây là mốc son quan trọng, đánh dấu bước đi đầy ấn tượng, tạo đà cho sự phát triển mới của Samsung Complex tại Việt Nam trong thời gian tới”, ông Shim cho biết.
Một sự phát triển phải nói là nhanh đến chóng mặt, nếu không muốn nói là thần tốc của Samsung tại Việt Nam. Khi những con số về tổng kim ngạch xuất khẩu của SEV được công bố, luôn có câu hỏi nghi ngờ rằng “có đúng không”, bởi thực tình, gần 13 tỷ USD là con số quá lớn đối với kim ngạch xuất khẩu của chỉ một doanh nghiệp ở Việt Nam từ trước tới nay.
Nhưng đó là sự thực. Với thành tích này, năm qua, SEV đã nằm trong top 5 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam. Và SEV, cho tới thời điểm này, đã trở thành nhà máy sản xuất ĐTDĐ lớn nhất của Samsung trên toàn cầu, với năng lực sản xuất 11 triệu sản phẩm/tháng và lũy kế đến hết năm 2012 là 243 triệu sản phẩm. Tất cả các sản phẩm mũi nhọn của Samsung, như Galaxy S2, S3, Galaxy Note 1, Note 2, các loại máy tính bảng… đều được sản xuất ở Bắc Ninh và xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới.
Tất nhiên, để có sự vươn mình mạnh mẽ như hôm nay, SEV cũng đã từng bước đi qua những cột mốc đáng nhớ: tháng 9/2009, đạt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD; đầu tháng 12/2011: chạm ngưỡng xuất khẩu 5 tỷ USD. Và vào đúng thời điểm có được 1 tỷ USD đầu tiên, SEV đã úp mở về kế hoạch nâng vốn đầu tư lên 1,5 tỷ USD, để biến SEV trở thành Samsung Complex. Cũng vào thời điểm đó, Samsung đã đặt kế hoạch rằng, tới năm 2015, kim ngạch xuất khẩu của SEV sẽ đạt khoảng 16 tỷ USD. Tuy nhiên, có vẻ như, mọi kế hoạch đều bị phá vỡ bởi bước đi… quá nhanh của SEV. Dự kiến, ngay trong năm 2013 này, SEV có thể xuất khẩu được tới 16,5 tỷ USD.
Đặc biệt hơn, ngày 15/11/2012, Samsung đã chính thức nhận chứng nhận đầu tư cho dự án thứ hai - 830 triệu USD, sau đó sáp nhập với dự án thứ nhất để đặt viên gạch đầu tiên cho việc hình thành một “thành phố công nghệ cao” ở Bắc Ninh.
Thành phố công nghệ cao
Chia sẻ với chúng tôi, ông Shim Won Hwan không giấu giếm kỳ vọng đưa Samsung Complex trở thành Thành phố công nghệ cao dẫn đầu Bắc Ninh và Việt Nam. Ấy là ông có nhắc tới cả 69 công ty vệ tinh, đang tạo việc làm cho hơn 38.000 lao động trực tiếp và hàng vạn lao động gián tiếp. Còn trong tương lai, khi Samsung Complex thực sự phát triển lớn mạnh, con số này sẽ là 150 vệ tinh và hơn 100.000 lao động.Thực ra, ngay khi Samsung chọn Việt Nam là điểm đến, rất nhiều người đã coi dự án này như là một hình mẫu lý tưởng cho thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam. Bởi lẽ, “máy cái” Samsung sẽ góp phần kéo các nhà sản xuất vệ tinh của tập đoàn này đầu tư vào Việt Nam. Và thực tế đã và đang diễn ra như vậy.
Vào những ngày đầu năm mới 2013, tỉnh Bắc Giang đã trao Giấy chứng nhận đầu tư cho Dự án Nhà máy Gia công, lắp ráp linh kiện bo mạch điện, điện tử của Heasung Tech, vốn đầu tư 665.000 USD và công suất 60 triệu sản phẩm/năm.
Trước đó, đầu tháng 12/2012, Sung Gwang cũng đã nhận chứng nhận đầu tư để triển khai nhà máy gia công linh kiện điện tử, lắp ráp kệ đựng hàng ở Bắc Giang, với vốn đầu tư 300.000 USD. Nhà máy này chuyên gia công một loạt linh kiện dùng trong ĐTDĐ, như dây sạc (100 tấn/năm); dây dẫn cáp cắm USB (100 tấn/năm); ngoài ra, còn lắp ráp chi tiết vỏ điện thoại di động (100 tấn/năm)…
Cả hai dự án này, tuy vốn đầu tư không lớn, nhưng đều có chung một đích ngắm, đó là nhà máy sản xuất ĐTDĐ của Samsung ở Bắc Ninh. Tuy nhiên, đây chỉ là hai trong số rất nhiều những nhà đầu tư vệ tinh mới nhất vào Việt Nam vì… sự hấp dẫn của Samsung Complex. Thực ra, nếu không tính các vệ tinh, nằm ở Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc…, chỉ riêng quy mô của Samsung Complex hiện thời cũng khiến ngay cả người của Samsung cũng bất ngờ, nếu như không thường xuyên đến nơi này.
Còn nhớ, vào thời điểm SEV khánh thành, cả một khu đất rộng mênh mông 100 ha chỉ có duy nhất một phân xưởng sản xuất. Khi ấy, dẫn chúng tôi đi tham quan SEV, ông Nguyễn Văn Đạo đã khoát cánh tay rất mạnh mẽ bảo, sắp tới, ở nơi này, sẽ là một nhà máy sản xuất ĐTDĐ thứ hai. Và đúng là tháng 9/2011, nhà máy thứ hai đã đi vào hoạt động, nâng công suất của SEV từ 6 triệu sản phẩm/tháng lên 11 triệu sản phẩm/tháng.
Tuy nhiên, khi ấy, có lẽ ngay cả ông Đạo cũng chưa hình dung được, SEV sẽ phát triển nhanh đến vậy. Cũng trong năm 2011, nhà máy sản xuất máy hút bụi đã đi vào hoạt động và có doanh số xuất khẩu đầu tiên: 60 triệu USD. Còn đầu năm 2012 vừa qua, hai nhà máy sản xuất camera module và LCD module cũng đã bắt đầu vận hành. Chưa kể, còn một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), quy tụ khoảng 600 kỹ sư, trong đó có 300 nhân viên phát triển phần mềm.
“Hiện thời, chúng tôi cũng đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng một nhà máy sản xuất các linh kiện trọng yếu, để phấn đấu sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh ngay tại Việt Nam. Dự kiến, tháng 9/2013, nhà máy này sẽ đi vào hoạt động”, ông Kim Yong Seok, Giám đốc Kế hoạch, Samsung Complex nói và cho biết, Samsung đầu tư nhà máy này cũng là để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và đáp ứng các yêu cầu trong chính sách đầu tư của Việt Nam.
Cũng theo ông Kim, thì tính đến nay, vốn đầu tư giải ngân của SEV đã vượt qua phần vốn đầu tư ban đầu (670 triệu USD). Tính đến cuối năm 2012, SEV đã “móc hầu bao” 950 triệu USD cho các nhà máy của mình. Trong khi đó, theo kế hoạch trước đó, phần vốn 670 triệu USD sẽ được giải ngân trong giai đoạn tới năm 2015; còn phần vốn tăng thêm 830 triệu USD, được đưa vào đầu tư trong 5 năm 2016 - 2020.
“Tuy nhiên, nhiều khả năng, chỉ tới năm 2015, chúng tôi đã giải ngân hết phần vốn đầu tư này”, ông Kim cho biết, như khẳng định thêm về sự phát triển của SEV trong thời gian qua. Và nếu như vậy, Samsung Complex thực chất đã vận hành. Một tổ hợp công nghệ cao đã chính thức thành hình.
Hôm nay, nếu tới Samsung Complex, sẽ thấy một sự nhộn nhịp chưa từng có, khác hẳn với thời điểm cách đây 4 năm. Bởi hàng loạt nhà máy lúc nào cũng sản xuất hết công suất. Bởi nườm nượp công nhân ra vào. 28.000 người là một con số cực kỳ lớn. Cứ nhìn dãy xe buýt 150 chiếc đỗ trước cổng Công ty, chuyên phục vụ đưa đón công nhân đi làm, cũng đủ thấy vào mỗi giờ tan ca, Samsung Complex sôi động đến chừng nào.
Và nếu như không ấn tượng với số lượng tiêu thụ gạo ở nhà máy này, lên tới 6-7 tấn/ngày, thì có thể tới khu ký túc xá mà Samsung đã xây dựng cho các nhân viên của mình ở khu vực rất gần nhà máy để… ngạc nhiên.
Hiện tại, SEV đã xây dựng được 4 tòa nhà ký túc xá với sức chứa 2.400 người. Các tòa nhà đều được trang bị phòng đọc sách, phòng máy tính, phòng sinh hoạt tập thể… Và trong năm 2013 này, SEV sẽ hoàn thành xây dựng thêm 10 tòa ký túc xá, sức chứa 6.000 người, nhằm đáp ứng nhu cầu của các nhân viên. Tất nhiên là chưa thấm tháp vào đâu so với nhu cầu thực tế, nhưng có lẽ cũng đủ ấm lòng các công nhân của SEV, những người đã luôn được hưởng các chế độ đãi ngộ tốt nhất của Công ty, bao gồm cả cơ hội nghề nghiệp, học tập, lương thưởng, cũng như vui sống.
Nhìn vào Samsung Complex hôm nay, quả thực, chẳng khác nào một thành phố thu nhỏ. Và đó là một thành phố công nghệ cao.
Giấc mơ R&D
Nhưng sẽ thật là thiếu sót nếu nói về Thành phố công nghệ cao mà không nói đến R&D. Cùng với một khu sản xuất khổng lồ ở Bắc Ninh, Samsung, từ lâu đã có kế hoạch đầu tư một trung tâm R&D tại Hà Nội, với dự kiến giữa năm 2013 sẽ đi vào hoạt động. Tuy nhiên, cho tới thời điểm này, kế hoạch này vẫn chưa thành hiện thực. Và một trong những lý do là vì, Samsung chưa tìm được địa điểm thích hợp.Theo kế hoạch, SEV muốn xây dựng Trung tâm R&D ở Hà Nội trên diện tích đất 6.600 - 16.500 m2, còn diện tích xây dựng khoảng 2.300 - 26.000 m2, để đủ đáp ứng chỗ làm việc cho 1.500 người vào năm 2015 và 2.000 người vào năm 2020.
Ủng hộ kế hoạch này, UBND TP. Hà Nội cũng đã giới thiệu 2 - 3 quỹ đất để SEV chọn lựa. Tuy nhiên, có vẻ như những địa điểm này chưa đáp ứng được nhu cầu, quá xa, chưa có hạ tầng, rất khó đền bù giải phóng mặt bằng. Giá cho thuê đất cũng quá cao, lên tới 1.500 - 2.000 USD/m2.
Nhưng kế hoạch đầu tư cho R&D thì không thể lùi lại, nên theo ông Kim, khả năng vào cuối năm nay, Samsung sẽ phải tính chuyện thuê địa điểm để mở trung tâm R&D ở Hà Nội. Lý do phải ở Hà Nội, là bởi vì, người tài thì không thích đi xa…
Thực tế, đầu tư cho R&D là một trong những điều kiện rất cơ bản để SEV, cũng như nhiều nhà đầu tư khác, được hưởng những ưu đãi cao nhất đối với một doanh nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, chia sẻ với chúng tôi, một lãnh đạo của Samsung tại Việt Nam cho biết, tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc này có kế hoạch đầu tư rất nghiêm túc cho R&D tại Việt Nam. “Lý do là vì, Samsung đã đầu tư ngày càng sâu hơn vào Việt Nam và cũng đã chính thức coi Việt Nam là một ‘cứ điểm’ sản xuất của mình”, vị này cho biết.
Đây có lẽ là sự thật. Bởi hồi tháng 10/2012, Chủ tịch Tập đoàn Samsung Lee Kun Hee đã bất ngờ đến thăm Việt Nam. Và khi tiếp kiến Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải, ông Lee Kun Hee khẳng định, Samsung luôn mong muốn đóng góp vào quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Việt Nam. Và rằng, ông tin tưởng vào thị trường còn nhiều tiềm năng, vào cơ hội phát triển của Việt Nam cho việc mở rộng đầu tư của Samsung trong thời gian tới.
Và “thuyết Sashimi”
SEV sẽ không thể có một bước đi mạnh mẽ như vậy ở Việt Nam, nếu như không có sự hậu thuẫn từ tập đoàn mẹ. Nói đúng hơn, nếu Tập đoàn Samsung, tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc, không có tốc độ phát triển thần tốc trong những năm qua, SEV sẽ khó có thể có được ngày hôm nay.Có một câu hỏi được đặt ra, Samsung đã làm được như vậy là vì sao? Chắc chắn sẽ có rất nhiều câu trả lời khác nhau. Nhưng những người biết Samsung hẳn sẽ nhớ đến “thuyết Sashimi” mà một trong những nhà lãnh đạo của Samsung đã từng nhắc tới. Bí quyết đơn giản thế này thôi, muốn thành công trên thị trường, phải biết cung ứng những sản phẩm “nóng” để bán với giá cao, trước khi nó trở thành “cá chết”.
Câu chuyện được bắt đầu từ những con cá. Rằng khi những con cá đầu tiên được câu lên, nó rất đắt và được bán cho các nhà hàng sang trọng. Sau đó, lớp cá thứ hai có giá chỉ bằng một nửa và được nhiều nhà hàng sử dụng làm thực đơn hơn. Đến lần câu thứ ba, thứ tư thì nó sẽ được coi là ‘cá chết’ vì chẳng được mấy người trả giá. Vì vậy, bí quyết thành công trong thị trường điện tử chính là việc liên tục tung ra các sản phẩm mới và hiện đại. Cách làm này sẽ giúp bạn liên tục bán được giá, và đó được gọi là thuyết Sashimi.
Có lẽ, Samsung đã luôn tuân thủ thuyết này trong quá trình sản xuất - kinh doanh. Bởi thế, những năm gần đây, tập đoàn này đã có sự tăng tốc cực kỳ ấn tượng khi liên tục tung ra các sản phẩm công nghệ cao hàng đầu, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và biến đổi khôn lường của người tiêu dùng. Samsung đã được ghi nhận là thương hiệu có sức phát triển công nghệ hàng đầu thế giới, với số lượng bằng sáng chế nhiều thứ hai tại Mỹ.
Và Samsung cũng đã vượt qua đối thủ truyền kiếp Nokia để trở thành nhà sản xuất ĐTDĐ số một thế giới. Trong khi đó, Samsung cũng vừa công bố, kết quả kinh doanh quý IV/2012 vượt dự báo, nhờ doanh số smartphone Galaxy trụ vững, bất chấp việc Apple đã ra mắt iPhone 5.
Việc dòng máy chiến lược Galaxy S3 ra mắt trước iPhone 5 một thời gian được cho là một sự lựa chọn cực kỳ khôn ngoan của Samsung. Và đó là nhờ “thuyết Sashimi”.
Nguồn: Báo Đầu Tư